NHIỄM GIUN KIM: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG, ĐIỀU TRỊ, PHÒNG NGỪA

Thế giới có khoảng 1 tỷ người đã và đang nhiễm giun kim. Giun kim có thể tạo ra các biến chứng như nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm âm đạo, viêm nội mạc tử cung cũng như các vấn đề về đường tiêu hoá và bụng. Vậy bệnh giun kim là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị, phòng ngừa nhiễm giun kim ra sao?

Bệnh giun kim là gì?

Bệnh giun kim là bệnh do nhiễm ký sinh trùng giun kim khi nuốt phải trứng giun, giun kim sẽ ký sinh vào cơ thể con người để tồn tại và sinh sản. Bệnh giun kim có triệu chứng điển hình là ngứa hậu môn, khó ngủ. Giun kim ở người không thể lây nhiễm cho bất kỳ loài động vật nào khác. Giun cái trưởng thành dài 8–13 mm và giun đực dài 2–5 mm, màu trắng nhìn giống như sợi chỉ nhỏ. Giun kim có thể sống 2 – 3 tuần.

Nguyên nhân bị nhiễm giun kim

Người bệnh bị nhiễm giun kim do nuốt phải trứng giun kim trực tiếp hay gián tiếp. Những quả trứng này được giun ký sinh quanh hậu môn và có thể dính lên các bề mặt khác  như tay, đồ chơi, giường, quần áo, bồn cầu,… Trứng có thể lây nhiễm từ tay lên miệng, khiến người bệnh nuốt phải trứng và bị nhiễm giun kim. Trứng giun kim rất nhỏ, bay dễ dàng trong không khí nên chúng ta có thể nuốt phải.

Trứng giun vào cơ thể người sẽ có thời gian ủ bệnh từ 1 – 2 tháng hoặc lâu hơn và trưởng thành ở ruột non. Giun cái trưởng thành di chuyển đến ruột già và đẻ trứng quanh hậu môn vào ban đêm. Lúc này, người bệnh đang ngủ có cảm giác ngứa hậu môn và mất ngủ. Người bị nhiễm giun kim có thể lây truyền ký sinh trùng cho người khác, thậm chí người bệnh có thể tự tái nhiễm hoặc bị tái nhiễm bởi trứng giun.

Các triệu chứng của nhiễm giun kim

Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng khi nhiễm giun kim thường không rõ ràng. Người bệnh rất khó nhận biết mình có bị nhiễm giun kim hay không nếu không khám định kỳ.

Ở giai đoạn nhiễm giun kim trong thời gian dài, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng:

• Ngứa vùng hậu môn hoặc âm đạo.
• Mất ngủ, khó chịu, nghiến răng và bồn chồn.
• Thỉnh thoảng đau bụng và buồn nôn.

Đối tượng nào có nguy cơ nhiễm giun kim?

Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm giun kim bao gồm:

• Trẻ nhỏ: bệnh giun kim không phổ biến ở trẻ dưới 2 tuổi nhưng lại thường gặp ở trẻ từ 5 – 10 tuổi. Trứng giun dễ lây lan từ người bệnh sang các thành viên trong gia đình, người chăm trẻ hoặc những trẻ khác.
• Sống ở nơi đông đúc: những người sống ở vùng dịch tễ thường có ca bệnh giun kim sẽ đối diện nguy cơ nhiễm giun kim cao hơn.

Nhiễm giun kim có lây không? Lây qua đường nào?

Có. Giun kim rất dễ lây lan ở khoảng cách gần. Người bệnh nhiễm giun kim khi vô tình nuốt hoặc hít phải trứng giun kim. Trứng giun vào miệng thông qua thức ăn, đồ uống bị nhiễm trứng hoặc tay bẩn. Sau khi nuốt phải, trứng nở trong ruột và trưởng thành trong vài tuần.

Giun kim đẻ trứng thường gây ngứa hậu môn. Khi gãi vào chỗ ngứa, trứng sẽ bám vào ngón tay và móng tay, sau đó lây lan sang các bề mặt khác, chẳng hạn như đồ chơi, giường hoặc bồn cầu. Trứng cũng có thể truyền gián tiếp từ ngón tay bị nhiễm sang đồ ăn, thức uống, quần áo của người này sang người khác.

Tác hại của giun kim gây ra là gì?

Các tác hại mà giun kim có thể gây ra cho người bệnh gồm:

• Hậu môn ngứa ngáy vào ban đêm: nhiệt độ giường ấm áp là điều kiện kích thích giun cái chui ra hậu môn đẻ trứng và gây ngứa.
• Rối loạn tiêu hóa: giun kim có thể chui vào ruột gây rối loạn tiêu hóa, chán ăn, buồn nôn và đau bụng. Thậm chí, giun còn có thể lọt vào ruột thừa gây viêm ruột thừa
• Các triệu chứng khác: trẻ nhiễm giun kim trong thời gian dài có thể khiến trẻ biếng ăn, chậm lớn, suy dinh dưỡng,…

Biến chứng có thể gặp khi nhiễm bệnh giun kim

Hầu hết người nhiễm giun kim không có biến chứng nguy hiểm nhưng trong một số ít trường hợp có thể xảy ra:

• Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI) có khả năng tiến triển nghiêm trọng nếu người bệnh không được điều trị.
• Viêm âm đạo và viêm nội mạc tử cung nếu giun di chuyển từ hậu môn đến âm đạo, ảnh hưởng đến tử cung, ống dẫn trứng và các cơ quan khác trong vùng chậu.
• Các vấn đề về đường tiêu hóa và bụng sẽ xảy ra nếu giun kim xuất hiện với số lượng lớn. Hơn thế nữa, giun kim sẽ hút chất dinh dưỡng từ cơ thể và làm người bệnh giảm cân.

Biện pháp ngăn ngừa tình trạng nhiễm giun kim

Dưới đây là các biện pháp ngăn ngừa nhiễm giun kim:

• Rửa tay thường xuyên: sử dụng xà phòng và nước ấm để rửa tay sau khi đi vệ sinh, trước và sau khi thay tã, trước khi ăn và sau khi chơi với thú cưng. Nhắc nhở trẻ thường xuyên rửa tay.
• Giữ gìn vệ sinh: thường xuyên khử trùng đồ chơi, nhà vệ sinh, đồ dùng, bát đĩa và các bề mặt khác  bằng xà phòng và nước để giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh.
• Tắm thường xuyên: người bệnh nên tắm hàng ngày, nhất vùng hậu môn để loại bỏ trứng ra khỏi cơ thể. Tắm vòi sen hiệu quả hơn tắm bồn vì bồn tắm làm tăng nguy cơ tái nhiễm. Người bệnh không nên tắm ở các cơ sở công cộng như hồ bơi cho đến khi hoàn toàn khỏi bệnh.
• Cắt móng tay: tránh để móng tay dài vì trứng giun có thể lọt vào kẽ móng tay
• Tránh chạm vào vùng hậu môn: không chạm hoặc gãi hậu môn vì có nguy cơ tái nhiễm cho chính người bệnh và lây lan cho người xung quanh.
• Giặt ga trải giường, khăn tắm và quần áo lót thường xuyên cho đến khi bệnh hoàn toàn được điều trị. Không nên giũ quần áo trước khi giặt vì trứng có thể văng khắp nơi và lây nhiễm.

—-

PHÒNG KHÁM ĐA KHOA BÁC SĨ GIA ĐÌNH DOCTOR HELP
KHÁM CHỮA BỆNH TẠI NHÀ VÀ TẠI PHÒNG KHÁM
CN BMT: 59 Y Wang, P. Eatam, Tp Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk
CN Sài Gòn: 04 Phan Phú Tiên, Phường 10, Quận 5, Tp Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0898 355 365 – 0898 355 345
Website: www.helpbmt.com – www.doctorhelp.vn