LÀM GÌ ĐỂ TRÁNH ĐỘT QUỴ CẤP

“Đột Qụy Cấp” là một đề tài không mới nhưng những con số thống kê đột quỵ hay còn được gọi là tai biến mạch máu não ngày càng ám ảnh cộng đồng. Nghe tư vấn của bác sĩ Đào Duy Khoa, Khoa thần kinh, bệnh viện ĐH Y Dược TPHCM. 

Đặc biệt những con số ấy trên Việt Nam và cả thế giới được xác định từng giây, từng phút. Theo thống kê của Hội đột quỵ Mĩ, cứ 45 giây có ít nhất một người bị đột quỵ và cứ 3 phút trôi qua, thế giới lại có một người tử vong do đột quỵ.

Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng hơn 200.000 người mắc triệu chứng này và cần nhấn mạnh hơn chính là 50% trong số đó sẽ tử vong. Nguy hiểm hơn, nếu trước kia đột quỵ thường chỉ xảy ra với người ở độ tuổi trung niên và cao thì bây giờ bệnh đang ngày càng trẻ hóa.

Trước tình hình đó, mỗi chúng ta cần có cho mình những kiến thức và kĩ năng để phòng ngừa cho bản thân và những người trong gia đình. Những chia sẻ dưới đây từ bác sĩ Đào Duy Khoa – Khoa thần kinh, bệnh viện ĐH Y Dược thành phố Hồ Chí Minh.

Nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng tách mạch và chảy máu não ?

 Đột quỵ hay dân gian còn gọi là tai biến mạch máu não có hai loại. Loại thứ nhất là tách mạch máu não (nhồi máu não). Loại thứ hai là vỡ mạch máu não (xuất huyết não).

Chúng khác nhau hoàn toàn nên khi mắc bệnh, bệnh nhân cần biết mình bị rơi vào trường hợp nào để có cách điều trị chính xác, nếu nhầm lẫn rất có hại, vì nhồi máu não thường dùng thuốc chống đông máu còn xuất huyết não lại chống chỉ định loại thuốc này.

Để tránh nhầm lẫn, sau khi ra viện, mọi giấy tờ, thông tin về bệnh tình nên giữ lại hết vì tai biến sẽ theo mình suốt đời và việc uống thuốc cũng sẽ là suốt đời.

Về nguyên nhân của tắc mạch máu não đầu tiên là do xơ vữa động mạch từ những nguy cơ cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu cao,… làm mạch máu xơ vữa theo thời gian. Xơ vữa lớn dần gây hẹp mạch máu, dẫn đến tắc và nhồi máu não.

Nguyên nhân thứ hai là bệnh tim: rối loạn nhịp tim, rung nhĩ, hẹp/hở van tim, suy tim nặng gây cục máu đông ở tim, cục máu ấy theo dòng máu trôi lên và gây tắc động mạch ở não. Ngoài ra, còn có những nguyên nhân ít gặp hơn như thoái hóa mạch máu nhỏ, tăng huyết áp, đái tháo đường,…

Về nguyên nhân của xuất huyết não, thường gặp nhất là cao huyết áp. Đây là bệnh khá phổ biến, nếu điều trị không tốt sẽ gây thoái hóa mạch máu và vỡ ra gây xuất huyết não. Bên cạn đó, còn có những nguyên nhân ít gặp hơn như bệnh lí về đông máu, rối loạn đông máu gây dễ chảy máu, u não, tắc tĩnh mạch não….

Những biểu hiện khác biệt giữa xuất huyết não và nhồi máu não

Cả hai đều là những triệu chứng của não nên sẽ có những biểu hiện giống nhau: nói đớ, méo miệng, tê liệt tay chân, hôn mê, tử vong,…

Tuy nhiên vẫn có những điểm khác nhau: Xuất huyết não vỡ mạch máu và chảy máu trong não gây cục máu tụ trong não nên gây ra một khối choáng chỗ hay tăng áp lực trong não đột ngột, vì thế triệu chứng thường diễn tiến nhanh, thường là nặng hơn có thể hôn mê ngay từ đầu.

Còn nhồi máu não cũng có diễn tiến đột ngột nhưng ít khi nào nặng và đạt tối đa ngay từ đầu. Bệnh sẽ diễn tiến nặng trong vòng nhiều giờ sau đó và ít đau đầu hơn xuất huyết não do không có khối máu tụ như trường hợp xuất huyết não.

Những yếu tố đột ngột sẽ biểu hiện cụ thể trên những phương diện nào?

Đột quỵ hiểu nôm na là đột ngột bị ngã quỵ, nghĩa là trước đó một phút thôi sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra, bạn vẫn đang đọc báo, đang đi dạo, đang ngồi ăn cơm,… và đột nhiên cơn đột quỵ đến bất ngờ bạn không hiểu tại sao mà bản thân lại không thể điều khiển được hành động của chính mình.

Những biến chứng vô cùng nguy hiểm của đột quỵ

Đột quỵ gây nguy hiểm ở hai khía cạnh. Khía cạnh thứ nhất là bản thân đột quỵ dễ dẫn đến tử vong, tỉ lệ 50% là rất cao, nghĩa là cứ 2 người bị thì sẽ có 1 người phải tử vong, 50% còn lại không tử vong thì cũng sẽ bị tàn phế.

Khía cạnh thứ hai là về tàn phế, nếu bệnh nhân không tử vong thì cũng sẽ bị tàn tật, gây trở ngại rất lớn cho bản thân và gia đình, xã hội. Chi phí về y tế rất lớn.

Thứ ba, đột quỵ đang xảy ra với tỉ lệ rất cao, rất nhiều và có nhiều yếu tố nguy cơ để gây ra đột quỵ và những yếu tố này rất thường gặp: tăng huyết áp, đái tháo đường,….

Không được chú ý đến đều dẫn đến đột quỵ, khi đó gây tử vong lớn, tàn phế nặng nề và tốn kém chi phí để chăm sóc cho bản thân, gia đình và xã hội.

Lối sống ảnh hưởng thế nào đến nguy cơ đột quỵ?

Các nguy cơ gây đột quỵ chia làm hai nhóm, một là phòng ngừa được, nhóm còn lại là không thể phòng ngừa.

Ví dụ về những yếu tố không phòng ngừa được đó là tuổi: bệnh nhân lớn tuổi sẽ có nguy cơ mắc bệnh nhiều hơn người trẻ, ví dụ người ở độ tuổi 80-90 sẽ dễ mắc bệnh hơn người 60-70 tuổi.

Yếu tố thứ hai là giới: nam giới sẽ có nguy cơ tai biến mạch máu não cao hơn nữ giới.

Yếu tố thứ ba là tiền sử tai biến trước đó hoặc từ gia đình,…. Đều là những nguy cơ mà chúng ta không thể lường trước được.

Về những nguy cơ có thể điều chỉnh được, có thể biết và can thiệp vào giúp giảm bớt tai biến: cao huyết áp, đái tháo đường (tiểu đường), béo phì, chế độ ăn không tốt: nhiều mỡ, nhiều thịt đỏ, nội tạng; ít vận động,… đó là những nguy cơ liên quan đến lối sống.

Xử lí những biểu hiện ban đầu của đột quỵ cấp:

Đây là vấn đề thực tế và rất quan trọng. Trong dân gian nhắc đến đột quỵ người ta thường bảo nhau câu: “Thời gian là não” có nghĩa còn thời gian là còn não, tiết kiệm thời gian thì còn não, mất thời gian là mất não.

Đối với bệnh nhân đột quỵ, cứ mỗi giây trôi qua là có 2 triệu tế bào não bị mất. Nên điều đầu tiên của tai biến là phải đưa đến bệnh viện ngay.

Về nguyên tắc, bị tai biến thì hễ có một dấu hiệu nào xảy ra đột ngột thì phải nghi ngờ tai biến. Vì não có nhiều vùng chức năng, tùy theo vùng chức năng bị tổn thương như thế nào thì sẽ có biểu hiện như vậy.

Ví dụ, bệnh nhân bị tổn thương vùng ngôn ngữ thì sẽ không nói chuyện được nhưng vẫn không bị liệt, nếu bị vùng cảm nhận thị giác thì sẽ mù đột ngột….

Có 3 yếu tố cơ bản xảy ra cao,  nếu xảy ra nên nghi ngờ đột quỵ : đột ngột méo miệng, đột ngột nói đớ và đột ngột yếu liệt nửa người.

Đối với bệnh nhân xảy ra những biểu hiện đột ngột, điều đầu tiên là phải đưa vào bệnh viện (cấp cứu), tránh tình huống cạo gió, chích lể, uống chanh, xoa bóp bấm huyệt, ngâm chân vào nước nóng,…. Rất làm mất thời gian, tế bào não mất càng nhiều và hồi phục càng khó.

 

                                                                                                                                     Theo Sức khỏe & Đời sống

 

 

 

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi 0898 355 345 Để Đặt Lịch Khám